''Pippi tất dài'' nhắc tôi giữa bộn bề lo toan, vẫn có thể giữ trong tim khoảng trời tuổi thơ, nơi ta được mơ mộng và tin vào điều tốt đẹp.
* Bài cảm nhận cho chuyên mục ''Cuốn sách tôi yêu''
Trong dòng chảy của văn học thiếu nhi thế giới, có những tác phẩm không chỉ dành cho trẻ em mà còn cho những ai từng là trẻ nhỏ. Pippi tất dài (Pippi Långstrump) của nhà văn Thụy Điển Astrid Lindgren là một tác phẩm như thế. Đọc Pippi tất dài, ta không chỉ bắt gặp những cuộc phiêu lưu đầy hài hước, kỳ thú mà còn gặp lại chính tuổi thơ của mình - những ngày khát khao tự do, giàu trí tưởng tượng và tràn đầy sức sống.
Tác phẩm kể về cô bé Pippi chín tuổi với mái tóc đỏ tết vểnh hai bên, gương mặt lấm tấm tàn nhang và đôi tất dài không đồng màu - một hình ảnh vừa ngộ nghĩnh vừa khó quên. Pippi sống một mình trong ngôi nhà mang tên Biệt thự Hoa Hồng cùng chú ngựa nhỏ và con khỉ Nilsson. Cha cô là một thuyền trưởng đang lênh đênh ngoài biển khơi, và Pippi tin rằng ông đã trở thành vua của một hòn đảo xa xôi. Không có cha mẹ ở bên, không bị ràng buộc bởi những khuôn phép nghiêm ngặt, Pippi tự do sống theo cách của mình. Cô kết bạn với hai anh em hàng xóm ngoan ngoãn là Tommy và Annika, từ đó những cuộc phiêu lưu đầy tiếng cười bắt đầu mở ra.
Trong Pippi tất dài, thế giới đảo ngược đầy thú vị. Ở đó, một cô bé có thể mạnh hơn cả người lớn, có thể nhấc bổng một con ngựa, đánh bại những tên trộm và khiến cảnh sát phải lúng túng. Nhưng đằng sau những chi tiết tưởng như phi lý ấy là một dụng ý nghệ thuật sâu sắc. Astrid Lindgren đã trao cho trẻ em một vị thế đặc biệt, để chúng được quyền suy nghĩ, được quyền khác biệt và được là chính mình. Pippi không ''ngoan'' theo chuẩn mực thông thường, cô nghịch ngợm, bướng bỉnh, đôi khi trả lời người lớn bằng những câu nói đầy trí tưởng tượng. Thế nhưng, chính điều đó làm nên vẻ đẹp độc đáo của nhân vật. Pippi dạy chúng ta không phải mọi quy tắc đều bất biến, rằng trẻ em cũng có tiếng nói riêng và xứng đáng được tôn trọng.
Điều khiến tôi yêu mến Pippi hơn cả là ở cô bé ấy luôn ánh lên một trái tim nhân hậu. Dù sở hữu sức mạnh phi thường và một vali đầy vàng, Pippi không hề ích kỷ. Cô sẵn sàng chia sẻ với bạn bè, bảo vệ người yếu thế và chống lại cái xấu. Sức mạnh của Pippi không phải để khoe khoang mà để làm điều tốt. Qua hình tượng này, Astrid Lindgren gửi gắm một thông điệp giản dị mà sâu sắc: Giá trị của con người không nằm ở quyền lực hay vật chất mà ở tấm lòng và cách ta đối xử với người khác.
Bìa cuốn ''Pippi tất dài''. Ảnh: Nhã Nam
Tình bạn giữa Pippi với Tommy và Annika cũng là một nét đẹp đáng trân trọng. Nếu Pippi là biểu tượng của sự tự do và phá cách, Tommy và Annika đại diện cho những đứa trẻ ngoan ngoãn trong khuôn khổ gia đình truyền thống. Sự khác biệt ấy không tạo nên khoảng cách mà làm cho tình bạn thêm phong phú. Nhờ Pippi, Tommy và Annika bước ra khỏi những giới hạn quen thuộc để khám phá thế giới rộng lớn hơn. Ngược lại, chính tình cảm chân thành từ hai anh em đã mang đến cho Pippi sự ấm áp của tình bạn. Đó là tình bạn trong sáng, không vụ lợi - thứ tình cảm đẹp đẽ mà mỗi người khi trưởng thành đều hoài niệm.
Ẩn sau giọng văn hóm hỉnh và những tình huống dở khóc dở cười, sách còn mang đến nhiều bài học ý nghĩa. Đó là bài học về sự tự tin và bản lĩnh khi dám sống khác biệt. Đó là bài học về lòng nhân ái khi dùng sức mạnh để bảo vệ điều tốt đẹp. Đó còn là bài học về trí tưởng tượng - món quà quý giá của tuổi thơ mà người lớn không nên vội vàng dập tắt. Qua những lần Pippi đến trường và khiến giáo viên bối rối, tác giả cũng đặt ra câu hỏi về giáo dục: Liệu chúng ta có đang áp đặt một khuôn mẫu duy nhất cho mọi đứa trẻ, hay có thể chấp nhận sự đa dạng trong cách học và cách trưởng thành?
Điều làm tôi xúc động nhất khi đọc Pippi tất dài chính là cách tác phẩm tôn vinh tuổi thơ. Tuổi thơ trong trang sách của Astrid Lindgren không phải là giai đoạn chờ đợi để trở thành người lớn mà là một thế giới trọn vẹn với những giá trị riêng. Ở đó có sự hồn nhiên, can đảm và niềm vui sống thuần khiết. Pippi sống hết mình cho hiện tại, không quá lo lắng về tương lai xa xôi. Hình ảnh ấy khiến ta tự hỏi: Khi trưởng thành, liệu ta có còn giữ được phần nào sự hồn nhiên và dũng cảm ấy không?
Với riêng tôi, Pippi tất dài không chỉ là một cuốn sách thiếu nhi từng đọc cho vui. Tôi đã đọc tác phẩm này từ rất lâu, khi còn là một đứa trẻ say mê những câu chuyện phiêu lưu và tiếng cười giòn giã. Thời gian trôi qua, tôi lớn lên, bận rộn với công việc và những trách nhiệm của cuộc sống. Có lúc tôi tưởng mình đã quên đi những trang sách năm nào. Thế nhưng, ở tuổi 36, trong một buổi chiều tản rỗi hiếm hoi, tôi lại mang cuốn sách cũ ra đọc lại. Cảm giác ấy thật đặc biệt, như gặp lại một người bạn thân sau nhiều năm xa cách. Những câu chuyện vẫn quen thuộc, nhưng cảm xúc đã đổi khác. Ngày nhỏ, tôi yêu Pippi vì cô bé mạnh mẽ và nghịch ngợm, còn bây giờ, tôi trân trọng cô vì tinh thần tự do, lòng nhân hậu và sự lạc quan trước mọi hoàn cảnh. Đọc lại ở tuổi trưởng thành, tôi không chỉ thấy tuổi thơ của mình hiện lên sống động mà còn hiểu sâu hơn những thông điệp mà trước đây mình chưa kịp nhận ra.
Cuốn sách dường như không hề cũ đi theo năm tháng, chỉ có tôi là khác. Và chính điều đó khiến việc đọc lại Pippi tất dài trở thành một trải nghiệm ấm áp. Nó nhắc tôi nhớ rằng giữa bộn bề lo toan, ta vẫn có thể giữ trong tim một khoảng trời tuổi thơ, nơi ta được mơ mộng, được cười thật to và tin vào những điều tốt đẹp. Hưởng ứng văn hóa đọc, tôi tin rằng mỗi người nên dành thời gian cho những cuốn sách đã từng chạm đến trái tim mình. Bởi đọc sách không chỉ để mở mang tri thức, mà còn để nuôi dưỡng tâm hồn. Và biết đâu, khi lật giở lại một trang sách cũ như tôi đã làm, ta sẽ tìm thấy một phần tuổi thơ tưởng đã ngủ quên, vẫn rực rỡ và tự do như đôi tất dài đầy sắc màu của Pippi năm nào.
Bàng Tiến Hào
Độc giả mọi độ tuổi có thể gửi bài viết (không giới hạn số lượng) về email giaitri.vnexpress@gmail.com, tên mail là: "Bai cam nhan Cuon sach toi yeu".
Mỗi bài có độ dài tối đa 1.500 từ, là sáng tác mới, chưa từng đăng tải trên các phương tiện truyền thông hoặc mạng xã hội. Khuyến khích những bài viết có hình ảnh đi kèm (ảnh sách hoặc hình ảnh độc giả cùng sách). Ngoài bài viết, độc giả có thể gửi cảm nhận bằng hình thức podcast hoặc video. Tác giả chịu trách nhiệm về bản quyền nội dung và hình ảnh. Những bài hay, truyền cảm hứng sẽ được chọn đăng ở mục Sách của báo VnExpress.
Post a Comment