Thực trạng nhiều học sinh tìm đến cái chết vì áp lực học hành khiến dư luận nhức nhối. Đó là câu chuyện một nam sinh lớp 10 (THPT Nguyến Khuyến, TP HCM) tự tử ngay trước mặt giáo viên và các bạn học; Đầu tháng 1/2018, một nữ sinh 12 tuổi tại Hà Tĩnh để lại thư tuyệt mệnh và tự tử ngay tại lớp học. Em viết trong thư lời xin lỗi vì kết quả học tập sa sút, không đáp ứng được sự kỳ vọng của thầy cô, bố mẹ; Một nữ sinh ở THPT Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước tự tử để lại 5 lá thư tuyệt mệnh, trong đó viết: "Tương lai sau này của con cũng không còn nữa, con xin lỗi bố mẹ. Không, không, con không thể chịu nỗi nữa rồi... Tương lai con mù mịt, suy nghĩ con mù mịt, con đường con đi cũng mù mịt, mọi thứ xung quanh con mù mịt... Hết rồi, tất cả kết thúc rồi… Con luôn suy nghĩ rằng phải đậu trường công an hay y cho bố mẹ vui lòng, nhưng con thực sự rất mệt, con mệt lắm, con buông xuôi tất cả. Con không thể hoàn thành nó được...".
Các em đang ở tuổi đời đẹp nhất cuộc đời nhưng lại kết thúc nó quá sớm. Những tâm sự, câu nói xin lỗi được viết bằng nước mắt trên trang giấy trắng khiến nhiều người đau lòng. Tính mạng, tương lai của một con người được đánh đổi bằng chính áp lực từ những người thân có đáng hay không? Những tiếng "kêu cứu" của các em có ai nghe thấy? Câu hỏi đặt ra nhưng không phải ai cũng tìm được câu trả lời.
 |
|
Học sinh tự tử vì áp lực học tập. |
'Em thấy thương các bạn ấy'
Mai Anh (học sinh lớp 12 một trường THPT ở Hưng Yên) thốt lên khi đọc về câu chuyện nam sinh Sài Gòn tự tử vì áp lực điểm số. "Đến bây giờ em vẫn chưa hiểu tại sao bạn nam ấy lại có quyết định tự tử như thế. Đôi lúc em cũng stress vì việc học nhưng thay vì hành động dại dột bạn ấy có thể nói chuyện thẳng thắn với gia đình hoặc tìm bạn bè chia sẻ. Em thấy thương cho bạn ấy", cô bạn nói.
Cũng như những học sinh cuối cấp khác, Mai Anh lao vào cuộc chiến như một "chiến binh" thực thụ. "Có những ngày đi học từ sáng sớm đến tận tối mịt mới về tới nhà. Về tranh thủ ăn nhẹ rồi em lại phải đi học thêm tới 9h tối. Đi học về lại lao vào bàn học. Nhiều lúc em chỉ thèm được ngủ nguyên ngày. Em mệt lắm", nữ sinh kể.
Không chỉ Mai Anh, các bạn của em cũng chung "số phận". Hàng ngày, mọi việc ăn ngủ những học sinh này đều phải tranh thủ bởi lịch học chờ các em không chỉ có ở trường. Kiều Oanh (nữ sinh lớp 12 tại một trường THPT địa bàn TP HCM) kể có lúc cô bạn không thể mở nổi mắt để nghe cô giảng bài vì quá mệt.
"Cuối cấp nên chúng em cũng lo lắm. Cha mẹ không tạo áp lực thì tự bản thân chúng em cũng thấy phải luôn thật cố gắng để đạt kết quả tốt nhất. Có hôm đi học về lại học bài đến 1-2h sáng. Hôm sau em chỉ muốn ngủ gục trên bàn nhưng vẫn phải cố", Oanh chia sẻ.
Cả Mai Anh và Kiều Oanh đều gặp stress vì học hành, điểm số nhưng các em biết tìm cách giải quyết để không rơi vào bế tắc. Bố mẹ các em cũng là người biết quan tâm, động viên con cái.
 |
|
Kiều Oanh (trái) và Mai Anh từng gặp nhiều áp lực học tập. |
Lời kêu cứu không ai thấu?
Gõ từ khóa "học sinh tử tử" trên Google cho ra gần 2.880.000 kết quả trong vòng chưa đầy một giây. Hàng loạt bài báo đánh động về thực trạng học sinh đến lớp với áp lực điểm số, con số vụ tự tử không giảm theo từng năm. Nghiên cứu của Unicef công bố năm 2018 cho thấy 8-29% trẻ em và trẻ vị thành niên Việt Nam mắc các vấn đề về sức khoẻ tâm thần, 2,3% trẻ vị thành niên đã từng cố gắng tự tử.
Những nguyên nhân chính khiến học sinh rơi vào trạng thái rối loạn sức khỏe, mắc các triệu chứng trầm cảm, lo âu, rối loạn cảm xúc được các chuyên gia tâm lý cho biết:
- Cái nhìn cổ hủ của xã hội về sự "thành đạt", phải làm ông này bà nọ thì mới được tôn trọng.
- Do bị cha mẹ ép học quá nhiều, đặt sự kỳ vọng quá lớn ở con cái.
- Áp lực đến từ nhà trường, mười mấy môn học với cả tá kỳ thi. Trong trường, không chỉ có chương trình học nặng, mà còn có giáo viên, còn có cả áp lực so sánh từ bạn bè.
Nhiều học sinh tâm sự rằng việc đi học với tâm lý "trả nợ", thực hiện ước mơ thay cho cha mẹ, đạt được thành tích do mục tiêu nhà trường đưa ra... thay vì được hạnh phúc theo lựa chọn cá nhân. Khi mọi thứ dồn nén suốt thời gian dài, các em không biết chia sẻ cùng ai, việc có hành động tự tử được cho là kết cục để tìm lối thoát.
"Người lớn đi làm 8 tiếng/ngày nhưng các em gục đầu vào sách vở nhiều hơn thế với cường độ không hề nhỏ. Việc ăn nghỉ được giải quyết nhanh gọn, thúc ép để nhường chỗ cho thời gian nhét kiến thức vào đầu. Áp lực dồn nén ngày này qua ngày khác, kết quả đạt được không như kỳ vọng, thêm những lời mắng chửi thì chuyện nghĩ quẩn là dễ hiểu thôi", chị Ngọc Minh (quận Thủ Đức, TP HCM) nói.
TS. Tâm lý Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu (ĐH Sư Phạm TP HCM) kể: "Tôi nhớ một câu chuyện có thật xảy ra bên Hàn Quốc, cô con gái lao vào học để đạt mục tiêu của mẹ đề ra. Bà hứa, nếu giỏi, bà sẽ cho cô bé làm bất cứ thứ gì cô muốn. Cuối năm học, phờ phạc cầm quyển sổ về nhà với kết quả như mẹ muốn, cô bé hỏi: "Bây giờ, con được quyền làm bất cứ thứ gì mình muốn phải không mẹ?". Dứt lời, cô bé nhảy ra cửa sổ tự vẫn".
Áp lực là thế nhưng các em bế tắc không biết rằng phải tâm sự nó với ai. Sự lầm lũi từ nhà đến trường, từ trường đến lớp học thêm, rồi gục đầu trên bàn học khiến tâm lý các em bị ảnh hưởng.
"Tại sao thay vì dồn nén, áp lực này chưa xong đã đưa cho con cái áp lực khác, cha mẹ không ở cạnh động viên, giải tỏa tinh thần, hỏi thăm con cái để giảm bớt gánh nặng thì chắc không có những câu chuyện đau lòng đến như thế", bạn Quỳnh Giang (25 tuổi, TP HCM) nói.
Chỉ đến khi sự việc đau lòng diễn ra, nhiều phụ huynh, nhà trường mới giật mình nhìn lại con em mình đang phải chịu đựng "tảng đá nặng" về tinh thần lớn như thế nào. Nếu áp lực vừa phải sẽ trở thành động lực để phấn đấu nhưng nếu áp lực quá lớn, nó sẽ trở thành phản lực và phản tác dụng.
|
Giải pháp giảm áp lực học tập - Dưới góc độ xã hội: hãy tôn trọng mọi nghề nghiệp trong xã hội, miễn nghề đó các em có đóng góp và tự nuôi sống mình, đừng quá quan trọng phải là đại học, nghề thời thượng, nghề "cao quý". - Dưới góc độ nhà trường: Cần có những chương trình tư vấn tâm lý, tham vấn học đường, dạy các em những kỹ năng sống để biết giải toả áp lực, tháo gỡ stress và phòng ngừa trầm cảm. Đặc biệt, dạy các em biết nói lên chính kiến với cha mẹ, biết chia sẻ cảm xúc, đừng để quá căng như một chiếc bong bóng rồi bất ngờ phát nổ. - Với các bậc cha mẹ: Điểm cao cũng tốt, học giỏi cũng tốt, nhưng cái tốt nhất chính là sự hạnh phúc của con. Hãy dạy con phải biết cách để không buông thả và rơi vào hư hỏng, nhưng cũng phải biết nới lỏng dây cương để con được thở và được sống. Đừng để tuổi thiếu niên của con là chuỗi ngày ám ảnh bởi hai chữ học hành. Học ở trường là quan trọng, nhưng con được trải nghiệm ở trường đời đôi khi lại còn quan trọng hơn. Nếu con không giỏi trong trường lớp không có nghĩa là con ngu dốt và không làm nên tích sự. Vẫn còn hàng chục hàng nghìn mảnh đất khác để con ươm mầm khả năng mà mình có để sống tự lập và có ích. Lời khuyên cho học sinh: "Chúng ta cần biết rằng: một số áp lực sẽ tạo ra giá trị, những bài toán khó sẽ giúp não mình 'lên level', vài sự khó nhọc hôm nay sẽ tạo ra hạnh phúc lâu dài ngày mai. Nếu thông suốt được điều đó, ta sẽ nhìn áp lực với một ánh mắt khác: sống trong áp lực một cách vui vẻ, giải toán khó một cách hứng thú, cực nhọc một cách đầy hy vọng. Hiểu được giá trị của khó khăn, tâm trí sẽ được giải phóng rất nhiều. Nếu bị áp lực quá lớn và vô lý, đặc biệt đến từ đấng sinh thành hay từ môi trường học tập, hãy lên tiếng. Đôi lúc một câu "Con không chịu nổi" một lần, hai lần, ba lần...cũng giúp cha mẹ hiểu hơn cảm xúc của mình, từ đó hai bên ngồi lại để cùng tìm ra một giải pháp. Như một cái bong bóng, không khí thì nằm bên ngoài và nó chỉ căng khi chúng ta thổi. Áp lực cũng vậy, nó chỉ căng khi chính chúng ta quá quan trọng kỳ vọng của cha mẹ và tự tạo ra áp lực cho chính mình. Hãy nhớ câu nói của một vị danh nhân rằng: "Cuối cùng mọi thứ rồi cũng ổn. Nếu chưa ổn thì chưa phải cuối cùng". Theo T.S Tâm lý Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu |
Thanh Xuân - Tiểu Nguyệt
Post a Comment