Sau khi được đề cử Nobel Hòa bình 2018, Amanda Nguyen, 28 tuổi, vừa được vinh danh trong Time 100 Next, dành cho những người tạo ra sức ảnh hưởng lớn trên toàn cầu.
Cô gái gốc Việt được Time bình chọn nhờ những nỗ lực trong việc thay đổi luật pháp Mỹ đối với các nạn nhân từng bị cưỡng bức.
Năm 2013, khi đang là sinh viên năm cuối Đại học Harvard, Amanda Nguyen trở thành nạn nhân của xâm hại tình dục. Cô sau đó nhận được bộ bằng chứng y tế sau khi trải qua quá trình giám định pháp y kéo dài sáu giờ đồng hồ. Đứng trước cổng bệnh viện với bộ hồ sơ bằng chứng và một tấm vé taxi trên tay, Nguyen tự hỏi "Mình sẽ phải làm gì tiếp theo đây?".
Công lý giống như những hạt cát, trượt qua ngón tay tôi mỗi 6 tháng.
Những nạn nhân của xâm hại tình dục thường gặp khó khăn trong quá trình tố cáo thủ phạm. Họ phải đối mặt với khoản tiền khổng lồ để theo kiện. Đặc biệt, ngay cả khi đã có bằng chứng trong tay, các nạn nhân cũng không biết phải xử lý tiếp như thế nào vì thủ tục pháp lý rắc rối và không được hướng dẫn cụ thể.
Thời điểm đó, luật pháp bang Massachusetts, Mỹ nơi cô bị xâm hại quy định rằng, nạn nhân được quyền tố cáo trong vòng 15 năm kể từ khi sự việc xảy ra. Tuy nhiên, hồ sơ bằng chứng sẽ bị hủy sau 6 tháng nếu họ không làm đơn xin gia hạn. Ở một số tiểu bang, khoảng thời gian đó thậm chí còn ngắn hơn. Ví dụ New Hampshire là 60 ngày và Florida là 30 ngày.
Nguyen phải làm đơn sáu tháng một lần để đảm bảo hồ sơ của mình được giữ trong kho lưu trữ. Cô chưa tố cáo vụ việc vì có công việc toàn thời gian ở ngoài tiểu bang Massachusetts, cũng như không có đủ thời gian và kinh tế để tham gia vào phiên tòa cưỡng hiếp kéo dài nhiều tháng.
"Điều luật này làm tôi bị tổn thương. Đây là một tình thế hết sức kinh khủng. Tôi không chắc công lý dành cho mình có được đảm bảo hay không", Nguyen nói với People.
Tôi nhận ra mình có thể lựa chọn, hoặc là chấp nhận sự bất công, hoặc là viết lại luật. Tôi chọn viết lại luật.
Cuối năm đó, sau khi tốt nghiệp đại học, cô làm việc cho chính phủ Mỹ dưới quyền của Tổng thống Barack Obama. Nguyen bắt đầu với công việc viết bài diễn thuyết, sau đó trở thành phó liên lạc viên Nhà Trắng tại Bộ Ngoại giao Mỹ.
Trong thời gian này, cô ấp ủ thành lập một tổ chức dành cho những nạn nhân giống mình. Năm 2014, Rise ra đời. Đây là tổ chức phi lợi nhuận bảo vệ quyền lợi cho những nạn nhân bị tấn công tình dục trên khắp nước Mỹ.
Với tư cách người đứng đầu tổ chức, Nguyen biên soạn dự luật về quyền của những nạn nhân bị tấn công tình dục, được giới thiệu vào tháng 4/2015. Dự luật này đảm cho các nạn nhân có thể được trợ giúp pháp lý dễ dàng hơn, tiếp cận với các dịch vụ tư vấn và thông tin rõ ràng liên quan đến quy trình pháp lý.
Với các cá nhân đã trình bộ hồ sơ bằng chứng, dự luật cho họ quyền được biết bằng chứng đang được lưu trữ ở đâu, có được kiểm nghiệm hay không và kết quả ra sao. Nạn nhân được thông báo 60 ngày trước khi hồ sơ bị hủy. Họ cũng sẽ nhận được giấy thông báo về quyền của họ tại bang xảy ra vụ cưỡng bức. Bảo vệ hồ sơ bằng chứng chỉ là một khía cạnh của dự luật. Cô cũng muốn các nạn nhân được miễn phí khi muốn kiểm tra hồ sơ của mình. Yêu cầu này trước đây có thể tốn hàng nghìn USD.
Tuy nhiên, để dự luật được Quốc hội thông qua không hề dễ dàng và rất tốn kém. Năm 2016, Nguyen nghỉ công việc ở Nhà Trắng để dành toàn bộ thời gian cho tổ chức Rise. Mọi thành viên ở tổ chức đều là tình nguyện viên, không thể tự lo liệu hết mọi việc. Để làm được điều này, họ phải kêu gọi tài trợ với số tiền lên tới 450.000 USD. Nguyen phải rút hết tài khoản của mình để đi lại giữa Massachusetts và Washington DC đấu tranh cho dự luật.
Thống đốc bang Massachusetts, Charlie Baker, ký quyết định thông qua dự luật (Ảnh: NBC News).
Nỗ lực của Nguyen và tổ chức Rise đã được đền bù xứng đáng. Dự luật của cô được quốc hội Mỹ thông qua và được Tổng thống Obama ký vào tháng 10/2016. Hiện có 25 bang tại Mỹ áp dụng luật này. Mong muốn của cô là dự luật sẽ nhân rộng khắp 50 tiểu bang và lan ra toàn thế giới. Cô đã nhận được rất nhiều tin nhắn, thư tay, email từ hàng triệu nạn nhân trên khắp thế giới muốn tìm hiểu cách viết luật dân sự cho chính nơi họ sống.
Tháng 5/2018, Amanda Nguyen được hai nghị sĩ Mỹ, Mimi Walters và Zoe Lofgren, đề cử giải Nobel Hòa bình 2019. Trước tin vui này, tổ chức Rise nói đề cử Nobel dành cho Nguyen là sự công nhận đối với "những nỗ lực chưa từng có trong việc bảo vệ bình đẳng theo luật và các quyền cơ bản của con người đối với các nạn nhân của tấn công tình dục".
Nguyen có một tình yêu lớn dành cho bầu trời và các vì sao. Theo Time, hiện cô đang hoàn thành khóa huấn luyện để trở thành phi hành gia. Sau khi hoàn thành việc học tại Havard, cô làm thực tập sinh tại NASA với mong muốn trở thành phi hành gia của Cơ quan Hàng không Vũ trụ NASA.
Sau nhiều năm sống trong nỗi ám ảnh về vụ cưỡng hiếp, Nguyen rút ra lời khuyên dành cho những người trẻ đang phải đối mặt với sự bất công: "Công cụ quyền lực nhất mỗi chúng ta đều có chính là tiếng nói".
Post a Comment