Danh ca Christophe, nổi tiếng với "Aline", "Maman"..., in dấu trong lòng khán giả qua những tinh khúc da diết trong gần sáu thập kỷ.
Ngày 17/4, trên diễn đàn Nhạc Pháp, khi hay tin Christophe ở tuổi 74, hàng trăm khán giả bình luận tiếc thương. Nhiều người ở tuổi trung niên nói danh ca Pháp là thần tượng thời trẻ của họ. Tài khoản Son Duong viết: "Ai đã qua tuổi thanh xuân thập kỷ 1970-1990 mà chẳng nhớ giai điệu vài ba bài ca của ca sĩ Pháp này". Độc giả VnExpress nhớ những tình khúc Aline, Maman... của Christophe. Anh Vương viết: "Thần tượng của tôi thuở tập tễnh bước vào thế giới âm nhạc. Phong cách của ông, âm nhạc của ông mang đầy nét lịch lãm và lãng mạn vốn là đặc trưng của văn hóa Pháp".
Christophe trong đêm diễn tại TP HCM năm 2013. Ông tên thật là Daniel Bevilacqua, sinh năm 1945 tại vùng ngoại ô thành phố Paris (Pháp), bắt đầu ca hát từ đầu thập niên 1960 và trở thành hiện tượng âm nhạc nhờ bản hit "Aline". Ảnh: BTC.
Theo tờ LifeNews, phong cách âm nhạc của Christophe ngay từ đầu chịu ảnh hưởng nhiều từ dân ca Italy và nhạc Blues của Mỹ. Màu xanh da trời thường xuất hiện trong các bài hát của Christophe. Đó là màu biểu tượng của đội bóng đá Italy, quê cha của ông. "Blues" cũng là tên dòng nhạc ông yêu thích, đã ảnh hưởng nhiều tới phong cách của nam ca sĩ. "Màu xanh" cũng ám chỉ nỗi buồn, một chủ đề đi suốt sự nghiệp kéo dài gần sáu thập kỷ của danh ca.
Sau đĩa đơn Elle s'appelait Sophie (1964) thất bại, đĩa đơn thứ hai Aline (1965) nằm trong album đầu tay của ông bất ngờ tạo tiếng vang, đạt doanh số hơn một triệu bản. Ca khúc kể về nỗi niềm của một người đàn ông đánh mất người yêu và chìm đắm trong quá khứ, không thể thoát ra:
"...J'avais dessiné
Sur le sable
Son doux visage
Qui me souriait
Puis il a plu
Sur cette plage
Dans cet orage
Elle a disparu
Et j'ai crié, crié
Aline
Pour qu'elle revienne..."
Tạm dịch:
"Trên bãi cát, bờ biển dài, tôi vẽ
Khuôn mặt em, diễm lệ, mỉm cười
Chợt bão giông xóa mất dấu của người
Tôi bật khóc: 'Aline! Xin trở lại!"
Ca khúc "Aline". Video: Youtube.
Ở Việt Nam, Christophe gắn với người nghe qua những bản nhạc được đặt lời Việt từ cuối thập niên 1960, đầu thập niên 1970. Năm 1965, tác phẩm Aline được nhạc sĩ Phạm Duy chuyển thành Gọi tên người yêu - Thanh Lan, Ngọc Lan, Elvis Phương... thể hiện. Ngoài ra, nhiều ca khúc được khán giả yêu mến như: Les amoureux qui passent (Một thời để yêu - Nam Lộc), Je Suis Parti (Biệt khúc- Vũ Xuân Hùng), Oh! Mon Amour (Ôi tình yêu - Nhật Ngân), Main dans la main (Tay trong tay - Phạm Duy), Mal (Cơn đau tình ái - Phạm Duy)...
Nhà nghiên cứu mỹ thuật Ngô Kim Khôi (sinh năm 1959) - một người yêu nhạc Christophe, sống tại Pháp - nhận định khán giả trong nước còn yêu chuộng ông hơn người nghe tại Pháp. "Chính Christophe còn ngạc nhiên về lòng yêu mến đặc biệt của người Việt dành cho ông khi sang Việt Nam trình diễn. Cái chết của ông là mất mát lớn trong tâm hồn của một thế hệ yêu nhạc, tại Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung", Ngô Kim Khôi nói.
Năm 2013, Christophe từng đến TP HCM tham dự đêm nhạc từ thiện Christophe live concert, kỷ niệm 40 năm quan hệ ngoại giao Pháp - Việt. Ca sĩ Ánh Tuyết kể lại trong chương trình, lúc đó, ông đã gần 70 tuổi nhưng vẫn chinh phục hàng nghìn khán giả bởi phong cách trình diễn "máu lửa". Điều khiến chị nể phục là khi biểu diễn các bản hit Aline, Les mots bleus... ông nhập tâm đến mức như quên mất tuổi tác, không gian, hoàn toàn đắm chìm vào giai điệu. Ông biểu diễn hăng say dù khán giả Việt Nam đa phần chỉ thưởng thức trong im lặng do không quen với lối cổ vũ nồng nhiệt của người Pháp. Ánh Tuyết nói: "Tôi tiếc cho một tài năng, dù sinh lão bệnh tử không chừa một ai".
Nhạc phẩm của Christophe được sáng tác theo lối Chanson thịnh hành ở Pháp, giàu chất thơ, đề cao sự chuẩn chỉnh về ngữ pháp và thường sử dụng nhiều phép lặp trong cả giai điệu lẫn ca từ. Những bài hát trong giai đoạn đầu của ông luôn lãng mạn, da diết. Ông liên tiếp thành công với Les Marionnettes (1965), J'ai Entendu la Mer (1966) hay Excusez-Moi Monsieur le Professeur (1966).
Danh ca được nhiều nhà phê bình âm nhạc kính trọng vì không "ngủ quên trên chiến thắng" sau những thành công thời trẻ. Sau giai đoạn ngắn bị lãng quên cuối thập niên 1960, ông trở lại năm 1973, thay đổi phong cách âm nhạc, mang nhiều sự sôi động của rock với album Les Paradis Perdus (tạm dịch: Thiên đường đã mất). Album khởi đầu loạt sản phẩm thành công của Christophe với hãng đĩa Motors của nhà sản xuất âm nhạc nổi tiếng Francis Dreyfus. Các album Les Mots Bleus (Những từ màu xanh, 1974) hay Clichés d'amour (Ảnh tình yêu, 1983) được thính giả đón nhận nhiệt tình.
Nửa cuối thập niên 1980, ông có thời gian ngừng hát trước khi trở lại với album Bevilacqua (1996). Christophe bắt đầu say đắm các dòng nhạc điện tử và cho ra đời nhiều album theo xu hướng này. Những tác phẩm giai đoạn này mang nhiều tính thể nghiệm, tìm tòi trong âm nhạc, không đơn thuần là nhạc pop như trước. Nhà báo Pháp Bruno Lesprit nhận xét: "Thay vì hài lòng với những ca khúc đạt doanh số triệu bản và chấp nhận dần hết thời, ông hóa thân thành một 'nhà thám hiểm' trong lĩnh vực âm thanh, một con cú đêm luôn khát khao vươn tới những cành cao hơn, không đánh mất mình vào những cám dỗ thông thường".
Nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi tiễn biệt danh ca bằng nhắn nhủ: "Trong vùng miên viễn, Christophe chắc hiểu rằng ời hát bài Aline sẽ mãi thổn thức trong triệu con tim khi nghĩ về ông: 'et j'ai pleuré, pleuré, oh j'avais trop de peine' (Rồi anh sẽ khóc! Sẽ khóc lên... Khóc lên, lòng đau triền miên...)".
Christopher hát tại TP HCM năm 2013. Video: Youtube.
Đạt Phan - Mai Nhật
Post a Comment