Khi chiếc ôtô dừng lại vì đèn đỏ bật sáng, một người đàn ông tay cầm chai xịt tẩy rửa, tay kia cầm giẻ vội chạy đến. Trước kia nếu như người ngồi trong xe lắc đầu thì coi như khách hàng không muốn sử dụng dịch vụ, nhưng lần này, bất chấp phản ứng của chủ xe, cửa kính phía trước phút chốc sạch bóng. Người đàn ông nhận đồng xu qua khe cửa và vội vàng chạy lên vỉa hè trước khi đèn tín hiệu đổi màu. Anh là một trong số rất nhiều lao động tự do đang ngày đêm mưu sinh mà không đeo khẩu trang ở thành phố thủ đô Mexico, nơi đang thực hiện giãn cách xã hội.
 |
|
Người bán bánh taco bên đường tại thủ đô Mexico City. |
Đối với tầng lớp lao động nghèo phải kiếm sống từng ngày thì việc bị nhiễm 'loại virus chủng mới gì đó' không đáng sợ bằng việc không có cơm ăn. Ở nơi mà tỷ lệ nghèo còn quá cao, khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn và an ninh bất ổn như vùng Trung Nam Mỹ thì kẻ thù phải chiến đấu bây giờ không phải là Covid-19. Kế sinh nhai bị ảnh hưởng vì dịch bệnh khiến người dân trở nên thiếu ăn, xã hội náo loạn và phạm pháp gia tăng. Cuộc sống như bị dồn vào đường cùng.
Tại Mexico, người lao động không chính thức chiếm gần 60% lực lượng. "Nền kinh tế dưới lòng đường" là thuật ngữ dùng để ám chỉ vô số người đang làm công việc tự do như giúp việc, bán bánh taco bên vỉa hè hay đến cả đoàn hát rong mariachi (dòng nhạc truyền thống của Mexico).
Với người lao động được doanh nghiệp tuyển dụng, dù nơi làm việc có đóng cửa, họ vẫn nhận được lương cố định theo hợp đồng đã ký. Nhưng với dân lao động không chính thức, không được pháp luật bảo hộ, công việc bị gián đoạn đồng nghĩa với việc thu nhập bằng 0. Với người nghèo ở Mexico, "tiền tiết kiệm" hay "tiền nhàn rỗi" là hai khái niệm hoang đường "như con kỳ lân". Chỉ trong tháng 3, đã có hơn 130.000 lao động chính thức bị thất nghiệp. Cuộc khủng hoảng Covid-19 càng kéo dài thì chuyện những người mất việc bị đẩy vào đói nghèo chỉ là vấn đề thời gian.
 |
|
Một cửa hàng ở Mexico đóng thêm ván gỗ để chống trộm. |
Không phải những người trả lương là không lo lắng. Những ông chủ bà chủ nơi đây luôn phải nơm nớp lo sợ rằng nếu khủng hoảng không dịu đi, xã hội trở nên bất ổn thì tội phạm chắc chắn sẽ gia tăng. Một vài nơi như El Salvador hay Colombia, tỷ lệ tội phạm giết người có giảm bớt nhờ biện pháp phong tỏa nhưng nếu tình hình kéo dài, cũng không loại trừ con số đó có khi lại tăng lên. Tại tuyến phố Masaryk tấp nập hàng hiệu và nhà hàng cao cấp nằm ở trung tâm thủ đô Mexico, dù cửa đã đóng kín mít, họ vẫn cho lắp thêm lớp ván gỗ hoặc kim loại bên ngoài lớp tường bằng kính. Một vài cửa hàng bán thời trang hay phụ kiện ở trung tâm còn đem hàng hóa đi cất tại các kho bên ngoài. Tất cả cũng chỉ vì sợ trộm đập cửa kính.
Chỉ riêng 2 tuần, từ 23/3 đến 4/6, Mexico City đã bắt giữ hơn 79 tên trộm tại các cửa hàng. Thực tế, con số có thể nhiều hơn rất nhiều. Ở ngoại ô thành phố này cũng đã xảy ra hàng chục vụ cướp siêu thị và cửa hàng bách hóa. Một doanh nghiệp tư nhân về ngành an ninh cho biết tỷ lệ tội phạm tăng rõ rệt. "Bọn chúng thừa lúc dịch bệnh hoành hành để trộm cướp người dân. Chúng tôi dự đoán rằng tình hình trước mắt sẽ tệ hơn nữa."
Ban đầu, tội phạm nhân cơ hội đường phố vắng vẻ vì giãn cách xã hội để trộm cướp rồi sau này chính dân thường bị đẩy đến giới hạn, họ có thể bạo loạn và cũng sẽ cướp bóc trong tuyệt vọng. Thủ đô Bogota của Colombia đang thực hiện cưỡng chế cách ly. Nhưng tại đây, người dân lại ùa ra đường, đem theo nồi niêu xoong chảo để tạo ra âm thanh phản đối sự thờ ơ của chính phủ đối với người nghèo. Còn tại Medellín, một thành phố khác của Colombia, người dân chặn đứng xe chở thực phẩm cứu trợ để cướp.
Ngay cả cường quốc như Mỹ cũng phải đau đầu giữa "sức khỏe" và "kinh tế" trong cục diện Covid-19 thì các nước Trung Nam Mỹ còn phải trăn trở nhiều hơn nữa khi khủng hoảng sức khỏe sẽ ngay lập tức trở thành cuộc khủng hoảng sinh tồn của người dân tại đây.
Thủy Tiên (Theo AFP)
Post a Comment