Một trong những hình ảnh biểu tượng của Trung Quốc thời gian gần đây là một nhân viên đeo khẩu trang chĩa một thứ trông như khẩu súng nhựa màu trắng vào trán của người di chuyển qua các chốt. Trong nhiều tuần, thiết bị này đã được phân phát tới hàng loạt chốt kiểm dịch ở Trung Quốc, với mục đích bảo vệ người dân khỏi sự lây lan của virus chết người này.
 |
|
Nhân viên y tế kiểm tra thân nhiệt người đi bộ ở Quảng Châu, Trung Quốc. Ảnh: EPA. |
Thiết bị còn gọi là "súng nhiệt kế", được trang bị cảm biến hồng ngoại, có thể nhanh chóng đo thân nhiệt trên bề mặt mà không chạm vào da của người được đo. Trong những năm gần đây, nó đã trở thành một dụng cụ quan trọng mà các quốc gia sử dụng để đối phó với dịch bệnh.
Thiết bị đã được sử dụng để làm chậm sự lây lan của dịch SARS năm 2003 và dịch Ebola 2013. Nhưng theo các chuyên gia, nhiệt kế dạng này không phải là một cơ chế phòng vệ hiệu quả. Giống những chiếc khẩu trang tràn lan khắp Trung Quốc, súng nhiệt kế trở nên kém tin cậy ở những bối cảnh không phải là môi trường y tế tiêu chuẩn.
Nhiệt kế đưa ra nhiệt độ bằng cách đo nhiệt tỏa ra từ bề mặt cơ thể người. Thông thường, những người cầm thiết bị này thường không đưa sát vào đầu của người cần đo, dẫn tới kết quả thấp đến bất bình thường hoặc để quá sát cho ra nhiệt độ quá cao. Những thông số này có thể không chính xác trong một số môi trường như ở bên đường hoặc khi có người uống thuốc hạ sốt.
 |
|
Độ chính xác của súng nhiệt kế bị nghi ngờ. Ảnh: New York Times. |
James Lawler - chuyên gia y tế ở Trung tâm Y tế toàn cầu tại Đại học Nebraska - cho biết: "Những thiết bị này nổi tiếng là không chính xác và không đáng tin cậy. Một số chỉ để trưng bày". Khi đi tới châu Phi lúc dịch Ebola bùng phát, Lawler thường xuyên tự kiểm tra thân nhiệt bằng nhiệt kế hồng ngoại ở ngoài trời hoặc ở các chốt kiểm dịch, kết quả trả về cho biết ông sắp chết nhiệt hoặc bị hạ thân nhiệt: "Nhiệt độ của tôi thường ở mức 35 độ C hoặc thấp hơn, không hề đúng thực tế. Nên tôi không chắc những thiết bị này chính xác".
Theo lý thuyết, súng nhiệt kế cũng như những loại camera hồng ngoại đo nhiệt phát ra từ người, cho phép nhân viên y tế phát hiện người có bệnh nhằm đưa những người này đi xét nghiệm kỹ hơn.
Trên mạng xã hội, nhiều người phàn nàn nhiệt độ đo ở các chốt thường quá cao hoặc quá thấp, ví như một người được kiểm tra khi đang ngồi trong xe nóng. Một người viết trên Weibo: "Các bạn biết súng nhiệt kế không chính xác thế nào rồi đấy. Ai cũng biết điều này. Nhưng không ai nói gì vì đây là thủ tục".
Chỉ vì một thiết bị nói một người có thân nhiệt cao không có nghĩa là người đó thực sự ốm, chứ chưa nói gì đến có virus. Jim Seffrin, một chuyên gia về các thiết bị hồng ngoại ở Viện nghiên cứu hồng ngoại ở New Jersey chia sẻ: "Họ có thể vừa tập thể dục, họ có thể uống một loại thuốc nào đó. Một người đang cố đuổi theo chuyến bay ở sân bay, họ có thể đã phải chạy dọc sân bay", những trường hợp này đều sẽ cho ra kết quả thân nhiệt cao bất thường.
Số lượng đơn hàng nhiệt kế và camera hồng ngoại đang tăng vọt, dẫn đến sự thiếu hụt trên toàn cầu. Một số công ty chuyên sản xuất súng nhiệt kế ở Trung Quốc cho biết giá thành đang tăng lên vì nhu cầu quá cao từ chính phủ cũng như trường học, nhà máy. Alicn Medical - một công ty sản xuất vật tư y tế ở Thâm Quyến - làm ra 2,5 triệu nhiệt kế hồng ngoại trong một năm và là một trong số ít các công ty đáp ứng được số lượng, theo tổng giám đốc Mo Yingchun. Tuy nhiên, giá vật liệu đang tăng vọt và nhiều công nhân không thể tới làm việc vì lệnh phong tỏa, khiến công ty không thể hoạt động hết công suất.
Mo Yingchun cho hay giá thành đã cao hơn 3 đến 5 lần bình thường. "Kể cả chính phủ cũng phải tranh nhau. Chính quyền muốn chắc chắn rằng họ sẽ nhận hàng trước tiên". Ông cho biết thêm nhiệt kế mà công ty sản xuất dùng để kiểm tra thân nhiệt của em bé trong nhà. "Những nhiệt kế này dùng để kiểm tra nhanh và không chính xác bằng nhiệt kế truyền thống. Đây là một ngành công nghiệp nhỏ, và nếu không vì đại dịch, nó sẽ không nổi tiếng đến mức này", ông nói.
Cách tâm dịch hàng chục nghìn km là công ty sản xuất camera hồng ngoại tên Infrared Cameras ở Beaumont, Texas, Mỹ. Nơi này cũng đang cảm nhận áp lực của nhu cầu lớn. Công ty sản xuất những thiết bị hình ảnh công nghệ cao cũng như nhiệt kế hồng ngoại có giá 25 USD. Theo giám đốc Gary Strahan, trong một tháng bình thường, công ty bán ra khoảng 100 camera hồng ngoại. Từ tháng 1, công ty đã bán ra hơn 1.000 chiếc cho các trường học, du thuyền, nhà máy, văn phòng, bệnh viện và cho cả các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc. Strahan cho biết ông phải làm việc từ 4 giờ sáng đến 10 giờ đêm hàng ngày để theo kịp các đơn hàng. "Đây là một trong những thứ quá tải nhất mà tôi từng phải giải quyết. Có những người đến đây và hỏi: ‘Các ông có cung cấp được 1.000 camera không? 2.000 cái?", ông nói.
 |
|
Ông Strahan thông tin trực tiếp trên máy tính bảng được trang bị camera hồng ngoại. Ảnh: New York Times. |
Theo ông Strahan, camera và nhiệt kế của công ty có mức sai số 0.1-0.2 độ C. Nhiều sản phẩm khác trên thị trường ít đáng tin cậy hơn. Trong những đại dịch trước, một số chốt sử dụng camera hoặc nhiệt kế được thiết kế cho mục đích công nghiệp, ví dụ như đo nhiệt độ của xe hơi.
Seffrin ở Viện nghiên cứu hồng ngoại cho biết: "Nếu bạn định sử dụng công nghệ này, bạn cần có thiết bị chính xác. Những gì chúng ta rút ra từ dịch SARS đó là mọi người quá nhanh nhảu dùng thiết bị công nghiệp". Một cảm biến đo được chính xác thân nhiệt cũng chưa chắc phát hiện hết những người mang bệnh. Người mang bệnh có thể mất vài ngày mới phát sốt. Và người bị sốt có thể uống thuốc để hạ sốt, từ đó đánh lừa giới chức.
Ở tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc, chính quyền đang điều tra một người đàn ông bị nghi vượt qua chốt nhờ che giấu triệu chứng. Dù vậy, Strahan mong công ty của mình có thể giúp giảm sự lây lan của virus, kể cả khi việc kiểm tra nhiệt độ có thể không ngăn chặn được dịch bệnh. "Vì sự không chính xác của nhiều thiết bị khác, nhiều người nhiễm đã bị bỏ qua và dịch bệnh lan rộng. Đây là tình huống có thật", ông nói.
Sáng hôm qua, công ty của Strahan đóng gói 300 chiếc nhiệt kế hồng ngoại, tất cả được gửi đến Trung Quốc.
Huyền Anh (Theo New York Times)
Post a Comment